Το Γόνατο

May 27, 2014 Uncategorized

Στα πλαίσια της τακτικής μας ορθοπεδικής και αθλητιατρικής ενημέρωσης αρχίζουμε ένα κύκλο παρουσιάσεων αναφορικά σε μεμονωμένες αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος, που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην καθημερινή μας ζωή.

Πρώτη άρθρωση, στην οποία θα αναφερθούμε, είναι η άρθρωση του γόνατος, μία σύνθετη δομή από τέσσερα οστά, το μηριαίο, την επιγονατίδα, την κνήμη και την περόνη. Μεταξύ τους συνδέονται με συνδέσμους, που καθιστούν δυνατή τη δημιουργία μίας ενότητας κίνησης και στήριξης, βασικής για τις περισσότερες λειτουργίες των κάτω άκρων.

Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τον επιγονατιδικό σύνδεσμο, βασική προέκταση του τετρακεφάλου μυός για την έκταση του γόνατος, τους πλάγιους συνδέσμους για τη στήριξη του κατακόρυφου άξονα της άρθρωσης και τους χιαστούς συνδέσμους, πρόσθιο και οπίσθιο, που φροντίζουν για τη στήριξη του γόνατος σε στροφικές κινήσεις και δυνάμεις σε εμπροσθοπίσθιο άξονα, όπως κατά την κατάβαση σκάλας ή το σταμάτημα της κίνησης κατά τη βάδιση κ.ά.

Από δομικής αλλά και λειτουργικής πλευράς πρέπει επιπλέον να αναφερθούν και οι χόνδρινες επιφάνεις, που έρχονται σε επαφή και καλύπτουν τις οστικές επιφάνειες της άρθρωσης, όπως και οι μηνίσκοι, έσω και έξω, που έχουν καθοδηγητικό χαρακτήρα στην κίνηση του γόνατος.

Γίνεται κατανοητό, ότι μία βλάβη σε μία από τις επιμέρους δομές του γόνατος θα επηρεάσουν και τη λειτουργία των υπόλοιπων δομών, που είναι στενά συνδεδεμένες.

Για παράδειγμα η ρήξη του έσω μηνίσκου συνοδεύεται συχνά και από βλάβες στο χόνδρο των έσω κονδύλων του μηριαίου οστού και της κνήμης.

Ο πόνος κατά τη στάση και βάδιση φέρνει μακροχρόνια και τη δεισλειτουργία γειτονικών δομών. Έτσι έχουμε συχνά και αντίστοιχους πόνους και στο άλλο γόνατο, όταν ρίχνουμε περισσότερο βάρος στη βάδιση, προστατεύοντας αυτό με την προυπάρχουσα βλάβη.

Επίσης και η κατάσταση του ισχίου ή της ποδοκνημικής άρθρωσης μπορούν να συνεπηρεαστούν.

Η ενδοαρθρική βλάβη, διαφόρων τύπων, δεν έχει πάντοτε να κάνει με την ηλικία.

Ακόμα και σε μικρότερες ηλικίες μετά από πολλά μικροτραύματα, μπορούμε να έχουμε συνδεσμική αστάθεια ή και οστεοχόνδρινες αλλοιώσεις, που να οδηγούν σε πόνο και δυσλειτουργία. Έντονη σωματική εργασία, κάτω από αντίξοες συνθήκες ή και παλαιά κατάγματα δρουν αρνητικά στην ισορροπία της άρθρωσης.

Στατιστικά έχουν παρατηρηθεί αλλαγές στην αρθρική επιφάνεια, που σχετίζονται και με συγκεκριμένα είδη άθλησης. Για παράδειγμα αναφέρεται ο μηνίσκος σε ποδοσφαιριστές, ή η κορυφή της επιγονατίδας σε χορευτές κλασσικού χορού, συνοδευτικά με γειτονικές παρατηρήσεις, όπως με σύνδρομο προσαγωγών ή με χρόνια τενοντίτιδα του αχιλλείου τένοντα.

Όσο πιο γρήγορη είναι η παρέμβαση, είτε ως πρόληψη είτε ώς θεραπεία, τόσο πιο ήπια είναι συνήθως και η εξέλιξη των συμπτωμάτων.

Πλέον νέες μέθοδοι αντιμετώπισης της αρθροπάθειας στο γόνατο έχουν κάνει μεγάλες προόδους στην καλυτέρευση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Πολλές φορές είναι αναγκαία η πολυπαραγοντική θεώρηση της ασθένειας, εφόσον εκτός από τη φθορά μπορούν να παίζουν ρόλο και άλλες αιτίες όπως ρευματοπάθειες, ή άλλοι ιδιοπαθείς παράγοντες.

Η σωστή κλινική εξέταση και αναφορά στις κατάλληλες διαγνωστικές μεθόδους, ακτινολογικές και εργαστηριακές, οδηγούν στην ακριβή διάγνωση και την αντίστοιχη θεραπεία.

Στην επόμενη ενότητα θα αναφερθούμε με περισσότερες λεπτομέρειες στους τρόπους θεραπείας και σε νέα δεδομένα της διεθνούς ιατρικής κοινότητας για Αρθροσκόπηση Γόνατος, International Society of ArthroskopicKnee Surgery and Orthopaedic SportsMedicineISAKOS. Dr. Λουκάς Κωνσταντίνου – Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος