ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ, τι σημαίνει και πώς θεραπεύεται

May 27, 2014 Uncategorized

Πολλές φορές ακούγεται στην καθημερινότητα ο όρος <<Οστεοπόρωση>>, ενώ στα πλαίσια του Ιατρείου δεχόμαστε συχνά ερωτήσεις για την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών θεραπείας.

Αναφορικά στον ορισμό της έννοιας, Οστεοπόρωση είναι η χρόνια πάθηση των οστών, κατά την οποία παρατηρείται μείωση της πυκνότητας και κατ επέκταση και της ποιότητας αυτών.

Και διεθνώς έχει επικρατήσει η ονομασία από την ελληνική γλώσσα “Osteoporosis“, ενώ ετυμολογικά προέρχεται από τις λέξεις οστούν (κόκκαλο) και πορώδης (έχων πόρους).

Ο βασικός παράγοντας για την εμφάνιση της νόσου είναι η διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ της παραγωγής και της αποδόμησης οστίτη ιστού στα κόκκαλα. Η εμμηνόπαυση στις γυναίκες και η ορμονική αλλαγή στη συγκέντρωση των οιστρογόνων στο αίμα παίζουν σημαντικό ρόλο.

Συχνά βλέπουμε πρόωρη εμφάνιση οστεοπόρωσης και σε ασθενείς με περιορισμένη κίνηση, εφόσον η καλή λειτουργία του σκελετού είναι άμεσα συνδεδεμένη με ενεργό μυικό σύστημα.

Ανεπαρκής πρόσληψη ασβεστίου ή απορρόφησή του από το έντερο, όπως σε χρόνιες εντερικές παθήσεις, μπορούν να έχουν παρόμοια αποτελέσματα.

Το έντονο κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ, αλλά και η οικογενειακή προδιάθεση ενός ατόμου παίζουν επίσης ρόλο στην εμφάνιση οστεοπόρωσης.

Απεικονιστικά ελέγχεται η ασθένεια με τη μέθοδο DEXA (DualEnergyX-rayAbsorptiometry). H εξέταση αυτή γίνεται με δέσμη φωτονίων στην Οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης ή στο Ισχίο. Σε γυναίκες άνω των 65 ετών, ή σε κάταγμα μετά την εμμηνόπαυση, ή κατά τη θεραπεία με οιστρογόνα, αλλά και σε άντρες π.χ. με σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια ή καθιστική εργασία συστήνουμε μακροπρόθεσμα έλεγχο της οστικής πυκνότητας (*)

Σε περίπτωση κατάγματος σπονδύλου επιβάλεται βέβαια και ο έλεγχος και άλλων παραγόντων, όπως για παράδειγμα ενός τραύματος που να προηγήθηκε ή μίας νεοπλασίας.

Ο κλινικός έλεγχος των συμπτωμάτων στην πορεία της νόσου, και ο απεικονιστικός έλεγχος της πόρωσης δίνουν τα πιο σίγουρα αποτελέσματα για τον ασθενή.

Η φαρμακευτική αγωγή έχει εξελιχθεί πολύ τα τελευταία χρόνια. Βασικός είναι ο συνδυασμός των κατάλληλων φαρμάκων, και επιπλέον η συμμετοχή στη μυική άσκηση, και τήρηση κάποιων κανόνων κάθε μέρα, όπως περιορισμός του καπνίσματος και της μεγάλης χρήσης αλκοόλ.

Τα φάρμακα συνήθως έχουν σκοπό την υποστήριξη των οστεοβλαστών, δηλαδή των κυττάρων που δημιουργούν νέο οστίτη ιστό, και τον περιορισμό στο έργο των οστεοκλαστών, δηλαδή των κυττάρων, που είναι υπεύθυνα για την αποδόμηση των οστών.

Ο συνδυασμός με λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D3 είναι συνήθως αναγκαίος.

Τελειώνοντας τονίζουμε και πάλι τη σημασία της σωματικής άσκησης για την πορεία των ασθενών με οστεοπόρωση, ή ως πρόληψη για τους μη πάσχοντες. Δυνατοί μύες στηρίζονται μόνο πάνω σε δυνατά οστά και το αντίθετο.

Αυτό συστήνουν και μεγάλες ομάδες εργασίας, όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας WHO, η Ορθοπεδική/Αθλητιατρική έρευνα, αλλά και η καθημερινή εμπειρία στην πράξη.

(*) Ευχαριστώ την Ακτινολόγο κα. Ε. Νικολοπούλου για τις πληροφορίες σχετικά με τις απεικονιστικές μεθόδους στον έλεγχο της Οστεοπόρωσης.

 

Δρ. Λουκάς Κωνσταντίνου
Ορθοπεδικός Χειρουργός – Τραυματιολόγος – Αθλητίατρος