Ιατρική και Ηθική

May 27, 2014 Uncategorized

Θα αναρωτιόταν κανείς, τι σχέση μπορεί να έχει η Ιατρική Επιστήμη με την ευρεία και πολύπλευρη έννοια της Ηθικής.

Για να το αναφέρουμε διαφορετικά, Ιατρική Επιστήμη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς Ηθική.

Η παρέμβαση του Ιατρού στη ζωή του άλλου, δηλαδή του ασθενούς, προυποθέτει αρχές, που βασίζονται σε αξίες διαχρονικές.

Η Ηθική επισημαίνει τον τρόπο σκέψης και πράξης, που σχετίζεται με τις αξίες, και τους στόχους που θέτουμε ως προσανατολισμό μας.

Από αυτό καταλαβαίνουμε ότι ο όρος αυτός εύκολα μπορεί να παρερμηνευτεί και να χρησιμοποιηθεί καταχραστικά, ως μέσον υποκειμενικής ελευθερίας, προσαρμόζοντας τον κόσμο σε πλαίσια, που μπορούν να εξυπηρετούν ακόμη και ιδιοτελή συμφέροντα.

Μελετώντας τις λέξεις Ήθος και Έθος βλέπουμε ότι πρόκειται για διαφορετικές έννοιες με μερικά σημεία τομής μεταξύ τους.

Το Ήθος σχετίζεται με τον ορισμό του θέματος, ποιες ανθρώπινες πράξεις είναι αποδεκτές και ορθές και ποιες ανάρμοστες και λανθασμένες, ένα αντικείμενο με μεγάλες προεκτάσεις και επιρροές από την προσωπική καλλιέργεια του ατόμου, την οικογένεια, τον τόπο και γενικότερα την κοινωνία, όπου ζει.

Το Έθος κλείνει μέσα του περισσότερο την πρακτική εφαρμογή εθιμοτυπικών και συνηθειών μιας ομάδας ανθρώπων ή και μεμονωμένων ατόμων. Και εδώ υπάρχουν σίγουρα μεγάλες διαφορές μεταξύ των διαφόρων λαών και τόπων στον πλανήτη.

Πέρα όμως από ορισμούς, τοπικές και χρονικές διαφορές συνηθειών, η συμπεριφορά του Ιατρού πρέπει πάντα να σχετίζεται με ορισμένους αδιαμφισβήτητους τρόπους και στόχους.

Η απόφαση για μία ιατρική πράξη πρέπει να αποσκοπεί στη βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς.

Σε μία δυσκολη απόφαση πρέπει να γίνει προσπάθεια να προκληθεί το μικρότερο κακό.

Αυτό για το χειρουργό είναι από τις βασικότερες αρχές.

Επίσης η επιθυμία του ασθενούς έχει πρώτη προτεραιότητα στα θέματα, που λαμβάνουμε υπόψιν στις αποφάσεις.

Η αδιαφορία, φιλαργυρία, επιπολεότητα, έλλειψη σεβασμού, ιδιοτελή ή συντεχνιακά συμφέροντα, αγνωσία και αμέλεια, έλλειψη επίκαιρης επιστημονικής ενημέρωσης, και αντιδεοντολογική συμπεριφορά

δεν ανήκουν στις ιδιότητες ενός Ιατρού και δεν έχουν θέση στη σχέση οποιουδήποτε, που θέλει να φέρει αυτόν τον τίτλο, με τους ασθενείς, τους συναδέλφους και γενικότερα τους συνανθρώπους.

Ο Homosapiens, oσκεπτόμενος άνθρωπος, προσπαθεί να διαφυλάξει ηθικές αξίες προσωπικής ανάτασης και κοινωνικής αξιοπρέπειας, ξεφεύγοντας από μονομερείς οπτικές γωνίες, όπως αυτές του Homo oeconomicus.

Iδιαίτερη προσοχή χρειάζεται ο χειρισμός του ήθους και έθους, όταν έχουμε να κάνουμε με τον άνθρωπο που πάσχει και που αναλαμβάνουμε τη βαρειά ευθύνη της υγείας και των κανόνων της, των οποίων λογικά οι ιατροί θα πρέπει να είναι γνώστες.

 

Δρ. Λουκάς Κωνσταντίνου
Ορθοπεδικός Χειρουργός – Τραυματιολόγος – Αθλητίατρος