Η σπονδυλική στήλη

May 27, 2014 Uncategorized

Η κολώνα στήριξης του κορμού του ανθρώπινου σώματος παίζει πρωτεύοντα ρόλο στην καθημερινή μας ζωή.

Τόσο στην όρθια στάση όσο και στη βάδιση η σπονδυλική στήλη συμμετέχει με τη σύνθετη δομή της σημαντικά στις περισσότερες λειτουργίες του μυοσκελετικού συστήματος.

Αποτελείται από κυρίως τρία τμήματα, την αυχενική, τη θωρακική και την οσφυική μοίρα, από τις οποίες οι δύο πρώτες συμμετέχουν περισσότερο στην κίνηση, ενώ η τελευταία στην στήριξη του κορμού. Αυτό γίνεται κατανοητό και αν παρατηρήσουμε το μέγεθος και τη μάζα των επιμέρους σπονδύλων, που αυξάνεται σημαντικά, όσο προχωρούμε από το επάνω προς τα κατώτερα επίπεδα της δομής της.

Σε κάθε έναν από τους επιμέρους σπονδύλους αντιστοιχεί και ένα ζευγάρι νευρικών ριζών, που ξεκινούν από το νωτιαίο μυελό και καταλήγουν στα περιφερικά νεύρα. Αυτά τα νεύρα συμμετέχουν σε πολλές λειτουργίες του σώματος, όπως στην εξέλιξη της δύναμης στο μυικό σύστημα, στην αίσθηση του δέρματος, στα αντανακλαστικά κ.ά.

Γίνεται κατανοητό, πως η καλή λειτουργία της σπονδυλικής στήλης είναι στενά συνδεδεμένη και με την καλή λειτουργία όλου του σώματος. Ισχύει βέβαια και το αντίθετο. Η δυσλειτουργία της, όπως στην περίπτωση μίας ασθένειας, τοπικής ή συστηματικής, έχει άμεσες συνέπειες στην συνολική κλινική εικόνα του ασθενούς.

Οι ασθένειες που αφορούν στη σπονδυλική στήλη καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα και απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή ξεκινώντας από την κλινική ιατρική εξέταση, ταυτοποίηση μιας διάγνωσης και αρχή της κατάλληλης θεραπείας.

Οι παράγοντες που παίζουν πρωτεύοντα ρόλο είναι σύνθετοι, η ηλικία, το σωματικό βάρος, ο σωματότυπος, η καθημερινή ασχολία, η αθλητική συμμετοχή, η διατροφή βρίσκονται σε πρώτη θέση.

Ήδη για τη σκολίωση έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενη δημοσίευση. Πρόκειται για μια τρισδιάστατη παραμόρφωση κυρίως ιδιοπαθούς αιτιολογίας. Σε μικρό βαθμό απόκλισης δεν χρειάζεται συνήθως ιδιαίτερη θεραπεία. Σε αντίθετη περίπτωση γίνεται απαραίτητη η χρήση ειδικού κηδεμόνα κορμού ή ειδική φυσικοθεραπεία για μεγαλο χρονικό διάστημα.

Άλλες δομικές διαφοροποιήσεις παρατηρούνται στη λόρδωση ή την κύφωση, ενώ συχνά παρατηρείται και συνδυασμός αυτών, όπως στην περίπτωση της κυφοσκωλίωσης. Επίσης πρέπει να τονίσουμε ότι βασικό ρόλο παίζει εδώ και η ανατομία της λεκάνης σε συνδυασμό με το μήκος των κάτω άκρων (ανισοσκελία).

Επιγραμματικά αναφέρονται και άλλες συχνές ασθένειες, που προσβάλουν σε μεγάλο βαθμό τη δομή της σπονδυλικής στήλης.

Η πολυαναφρόμενη δισκοκλήλη, η πρόπτωση μεσοσπονδύλιου δίσκου απασχολεί ένα μεγάλο ποσοστό πασχόντων. Τα συμπτώματα είναι κυρίως ο πόνος, η δυσκολία στην κίνηση και συχνά ριζητικά συμπτώματα, π.χ. επιρροή της μυικής δύναμης ή αισθητικότητας των άνω και κάτω άκρων. Η θεραπεία περικλείει κυρίως συντηρητικές μεθόδους, φαρμακευτική αγωγή, ενέσιμα, φυσικοθεραπεία, ενώ η επεμβατική θεραπεία αναφέρεται σε περιπτώσεις κυρίως εμμονής των συμπτωμάτων και επιδείνωσης αυτών.

Και μεγαλύτερες ομάδες ασθενειών, όπως αυτές που σχετίζονται με το μεταβολισμό των οστών, στο σακχαρώδη διαβήτη, την οστεοπόρωση, τη συστηματική συμμετοχή ενδογενών παραγόντων, στις ρευματοπάθειες, την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, και τις τραυματικές κακώσεις, κατάγματα , μετατοπήσεις ή ρήξη συγκεκριμένων δομών ανήκουν στην καθημερινή κλήση μας για προσεκτική διαγνωστική (κλινική, ακτινολογική, εργαστηριακή) και θεραπεία.

 

Δρ. Λουκάς Κωνσταντίνου
Ορθοπεδικός Χειρουργός – Τραυματιολόγος – Αθλητίατρος
Ειδικός Ιατρός Επείγουσας Ιατρικής